"Raczej nie" czy "raczej tak"

W wielu przypadkach zgodnie z złożeniami badań na zadane pytanie wystarcza odpowiedź „tak” lub „nie”. Nie zawsze (można powiedzieć, że rzadko) interesuje nas siła np. opinii czy deklarowanych postaw respondenta. Nie wiadomo więc, dlaczego często w kwestionariuszach badawczych zamiast zgodnych z założeniami badania odpowiedzi:
a) Tak
b) Nie
spotyka się odpowiedzi:
a) Tak
b) Raczej tak
c) Raczej nie
d) Nie
a bywa że i:
a) Raczej tak
b) Tak
c) Zdecydowanie tak
d) Raczej nie
e) Nie
f) Zdecydowanie nie
g) Trudno powiedzieć

W analizie zebranego materiału badawczego podaje się liczbowo, czy procentowo udzielone odpowiedzi, ale zazwyczaj nie analizuje się siły tych odpowiedzi i nie wyciąga się na podstawie tej siły wniosków. Po co więc o to pytano? Chyba tylko z przekonania, że im więcej możliwych odpowiedzi tym lepiej. Jest to kolejny przykład źle skonstruowanego narzędzia badawczego. Jeśli potrzebne jest określenie siły należy się do tego odnieść w analizie i wnioskach. Bardziej precyzyjnym narzędziem do określenia siły opinii, postawy itp. respondenta jest skala, na której badany zaznacza swoją odpowiedź.

Pięciostopniową skalę Likerta

a) Zdecydowanie nie zgadzam się
b) Raczej nie zgadzam się
c) Nie mam zdania
d) Raczej zgadzam się
e) Zdecydowanie zgadzam się

należy stosować w uzasadnionych przypadkach.